Luật sư Đất đai & Nhà ở

Hồ sơ đất đai mang tới văn phòng luật sư thường rơi vào hai loại khác hẳn nhau: tranh chấp ai có quyền với mảnh đất (ranh giới, lấn chiếm, đất chưa có giấy chứng nhận), và tranh chấp giao dịch quanh mảnh đất (mua bán, đặt cọc, tặng cho, thế chấp). Hai loại đi hai đường thủ tục khác nhau, nhầm đường là mất vài tháng.

Tranh chấp quyền sử dụng đất

Tranh chấp xác định ai có quyền sử dụng đất phải qua hoà giải tại Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất trước khi khởi kiện; thiếu biên bản hoà giải, toà trả lại đơn. Chứng cứ có giá trị nhất thường không phải lời khai mà là giấy tờ cũ: sổ mục kê, bản đồ địa chính các thời kỳ, biên lai nộp thuế đất, xác nhận của người sử dụng liền kề.

Mua bán, đặt cọc

• Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải công chứng hoặc chứng thực. Mua bằng giấy tay là rủi ro lớn nhất — nhưng nếu một bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ, toà có thể công nhận hiệu lực hợp đồng (Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015).
• Trước khi đặt cọc, kiểm tra tại văn phòng đăng ký đất đai: đất có đang thế chấp, bị kê biên, nằm trong quy hoạch, hay đang có tranh chấp không. Người bán "có sổ" chưa chắc đã bán được.
• Bên nhận cọc từ chối bán thì phải trả lại cọc và một khoản tương đương giá trị cọc, trừ khi hợp đồng thoả thuận khác — nên ghi rõ điều khoản phạt cọc ngay từ đầu.

Thu hồi, bồi thường

Khi nhà nước thu hồi đất, giá bồi thường, diện tích được công nhận và điều kiện tái định cư là ba chỗ hay khiếu nại. Có thời hạn khiếu nại quyết định hành chính, nên đọc kỹ quyết định và hỏi luật sư ngay khi nhận, đừng đợi đến lúc cưỡng chế.